Đọc sách ảnh hưởng thế nào tới não?

Việc đọc sách có thể làm thay đổi não người

Sau khi các sinh viên đại học đọc sách văn học, ở vỏ não thái dương của họ nảy sinh hiện tượng gia tăng số lượng kết nối liên nơron thần kinh. Theo tác giả Julia Ryan viết trên tạp chí Mỹ The Atlantic, các nhà khoa học từ lâu đã được chứng minh rằng, việc đọc sách kích thích rất nhiều vùng khác nhau ở não. Ví dụ, trong một nghiên cứu tiến hành năm 2006, những người tham gia thí nghiệm đã phải đọc hai từ “linh hồn” và “cà phê”, và  sau đó ở họ đã được kích hoạt mạnh mẽ hơn những khu vực của não chịu trách nhiệm về khứu giác. Trong lúc các tác giả của những công trình nghiên cứu trước đây đã chỉ tập trung chú ý vào việc nghiên cứu hoạt động của não tại thời điểm đọc sách, một công trình nghiên cứu mới lại hướng tới mục tiêu chứng minh rằng, hiệu quả của việc đọc sách không giới hạn ở những ấn tượng bề nổi mà thực sự còn có thể vĩnh viễn thay đổi bộ não con người.

Các nhà khoa học tại trường đại học Emory đang tiến hành một nghiên cứu nhằm mục đích minh định cơ chế thay đổi cấu trúc và hoạt động của não trong quá trình đọc tiểu thuyết. Trong thời hạn 19 ngày, các nhà khoa học đã tiến hành ghi chép lại hình ảnh cộng hưởng từ chức năng não của 21 sinh viên đang theo học tại trường đại học Emory. Trong năm ngày đầu tiên, các nhà khoa học đã tiến hành các nghiên cứu sơ bộ các đặc điểm hoạt động và cơ cấu bộ não của sinh viên. Trong chín ngày tiếp theo, những sinh viên tham gia thí nghiệm tối về phải đọc tới 30 trang tiểu thuyết Pompeii của nhà văn Anh Robert Harris rồi sau đó phải trả lời các câu hỏi của bài kiểm tra để xác nhận rằng họ đã đọc đủ các số trang đã định. Sáng hôm sau, họ phải trải qua các kiểm tra trên máy quét chụp cắt lớp. Sau khi đọc xong toàn bộ cuốn tiểu thuyết trên, những người tham gia thí nghiệm lại tiếp tục được kiểm tra bằng máy quét chụp cắt lớp thêm năm ngày nữa.

Những nghiên cứu trước đây về mối quan hệ của việc đọc sách và cấu trúc bộ não được tiến hành để tìm hiểu các tính năng trong hoạt động của bộ não tại thời điểm diễn ra quá trình đọc sách: những người tham gia thí nghiệm được mời đọc những truyện ngắn không dài lắm và trong quá trình đó, các nhà khoa học theo dõi hoạt động của não ở bằng cách sử dụng máy quét chụp cắt lớp. Còn nghiên cứu mới đang được tiến hành lại đặt ra mục tiêu để nghiên cứu khả năng việc đọc sách tác động lâu dài trên não như thế nào.

Kết quả chụp cắt lớp cho thấy, sau khi đọc những đoạn văn bản đã định, trong thùy thái dương trái, chịu trách nhiệm về nhận thức luận, xuất hiện sự gia tăng kết nối giữa các nơron thần kinh. Việc tăng số lượng các kết nối giữa các nơron thần kinh trong các phần khác của não có thể chỉ ra rằng, các độc giả đang trải qua cái gọi là kinh nghiệm “ký hiệu hóa thể chất”, khi trong quá trình suy tính hành động này hay hành động khác. mô thức các mối quan hệ liên nơron thần kinh bắt đầu lặp lại cấu hình của nó tại thời điểm hoàn tất hành động này. Ví dụ, những ý nghĩ về việc bơi lội có thể dẫn đến hình thành các kết nối liên nơron giống như chính quá trình diễn ra sự bơi lội đó...

Giáo sư Gregory Berns, tác giả chính của công trình nghiên cứu mới nhận định: “Những thay đổi nơron thần kinh, mà chúng tôi đã tìm thấy, tương đồng với những cảm giác thể chất và vận động, chứng minh rằng, việc đọc một cuốn tiểu thuyết có thể đưa ta nhập vào trong cơ thể của nhân vật chính. Chúng ta đã từng biết rằng, những cuốn sách hay có thể làm cho chúng ta cảm thấy như mình đang ở trong da của người khác theo đúng nghĩa đen của từ này. Và bây giờ, chúng ta còn nhìn thấy rõ rằng, những thay đổi ấy còn diễn ra cả ở cấp độ sinh học...”.

Những thay đổi đó còn được duy trì trong suốt năm ngày tiếp theo sau khi người tham gia thí nghiệm đã hoàn tất việc đọc cuốn tiểu thuyết. Và điều này chứng minh rằng, việc đọc sách hoàn toàn có khả năng tác động lâu dài đến não người. Các nhà nghiên cứu viết rằng, trong khi họ chưa rõ là hiệu ứng trên có thể duy trì ảnh hưởng được trong bao lâu, nhưng kết quả của thí nghiệm mà họ đã tiến hành cho thấy rõ ràng rằng, việc đọc sách có thể tác động lâu dài tới bộ não của người bằng cách kích thích các khu vực chịu trách nhiệm về nhận thức, cũng như về hiệu ứng của cái gọi là “ký hiệu hóa thể chất”.

Càng đọc, não càng khỏe

Theo tác giả Clay Dillow trong bài viết công bố trên tạp chí Mỹ Popular Science, việc đọc sách còn có thể làm cho chúng ta trở nên thông minh hơn. Thêm vào đó, việc đọc sách hơn bất cứ một hoạt động nào khác, còn cho phép chúng ta rèn luyện những khả năng nhận thức của bộ não. Tất nhiên, điều khẳng định này từ các nhà khoa học không có khả năng gây bất ngờ đặc biệt. Thực ra từ xưa chúng ta đã hiểu ra rằng, việc đọc sách hữu lợi đối với bộ não của người. Thế nhưng, kết luận mà nhà nghiên cứu của trường đại học Mỹ Stanford đã công bố không phải là quá đơn giản theo kiểu lời khẳng định “dạy theo sách thì tốt”. Nhà nghiên cứu này đã yêu cầu một nhóm tiến sĩ về văn học đọc cuốn tiểu thuyết của Jane Austin khi họ vào bên trong buồng đặt máy đo hình ảnh cộng hưởng từ (MRI). Kết quả là, người ta đã phát hiện ra rằng, việc đọc sách văn học theo kiểu phân tích và việc đọc sách văn học chỉ đơn thuần để giải trí tạo ra những tải trọng khác nhau cho bộ não và mỗi một loại hình tải trọng này đều có hữu ích ở một mức độ nào đấy đối với não người.

Công trình nghiên cứu trên đã được tiến hành dưới sự giám sát của các chuyên gia thuộc trường đại học Stanford chuyên về lĩnh vực nghiên cứu các hoạt động nhận thức và thần kinh của não bộ. Tuy nhiên, ý tưởng về một nghiên cứu như thế lại thuộc về chuyên gia văn học tiếng người Anh Natalie Phillips, người rất cố gắng để tìm ra những ý nghĩa thực sự của việc nghiên cứu văn học. Câu hỏi đặt ra là: ngoài việc tiếp nhận những kiến thức cùng những khía cạnh văn hóa, sự kiện lịch sử và thông tin nhân đạo liên quan trực tiếp với tác phẩm cụ thể, liệu trong việc đọc sách có ẩn chứa một lợi ích hữu hình nào đó có thể định lượng được đối với con người hay không?

Hóa ra là, quá trình này có thể được ghi nhận lại thành hình - ít nhất là trong quá trình đọc sách đã diễn ra vòng tuần hoàn máu não. Các thí nghiệm được tổ chức theo cách để những người trong buồng MRI đã có thể đọc một chương trong cuốn tiểu thuyết Mansfield Park của Jane Austen mà văn bản được chiếu trên một màn hình ở bên trong buồng. Những người đọc được yêu cầu làm việc này theo hai cách: thứ nhất, là để đọc chơi, giải trí; và thứ hai, đọc theo kiểu phân tích như chuẩn bị cho kỳ kiểm tra về chương sách đó...

Máy MRI cho phép các nhà khoa học quan sát quá trình lưu thông máu trong não của các độc giả tham gia thí nghiệm. Và những gì mà các nhà khoa học phát hiện được khiến họ cảm thấy đặc biệt thú vị: khi chúng ta đọc sách, máu đi vào những vùng não nằm ngoài các khu vực chịu trách nhiệm cho các chức năng điều khiển. Máu đi vào các phần liên quan đến mức độ tập trung của tư duy. Không có gì đáng ngạc nhiên trong chuyện này - để đọc sách thì cần phải biết tập trung tư duy. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng, để đọc sách một cách phân tích, chi tiết, thì còn cần phải thực hiện thêm một số chức năng nhận thức phức tạp hơn mà bình thường vốn không cần tới. Theo các nhà khoa học, khi đọc bằng cả hai phương pháp trên luôn cần tới chức năng nhận thức vốn tương đồng không chỉ với khái niệm “làm” hay “chơi”...

Hơn nữa, công trình nghiên cứu trên còn cho thấy, chỉ cần ta chuyển từ việc đọc “cho vui” sang đọc để “phân tích” là ngay lập tức diễn ra sự thay đổi đột ngột hình thức hoạt động của não và tính chất lưu thông máu trong bộ não. Có lẽ là trên cơ sở các kết quả nghiên cứu đó sẽ tìm ra được kết luận về các cơ chế ảnh hưởng của việc đọc sách tới não người và việc kích hoạt các chức năng của nó như khả năng tập trung và nhận thức...

Hoàng Phong - CAND

Read More

Phòng 509 Ký túc xá Đại học Bách Khoa Đà Nẵng

Tháng năm tháng mùa phượng nỡ báo hiệu hè đến và cũng tháng quyến luyến chia tay của tuổi học trò.
Còn mình, tháng năm này năm nay 2017 là tháng phải chia tay thời sinh viên với những kỷ niệm vui chơi, học hànhcùng những người bạn đến từ nhiều miền quê. Một thời tuổi trẻ đầy ắp những kỷ niệm, sẽ nhớ mãi về những người bạn mình đã từng gặp, từng ở và từng chơi với nhau. Những ngày đi nhậu đến tận khuya 12h đêm rồi lại còn bắt taxi ra biển tắm đến 3h sáng mới về phòng, những ngày tổ chức sinh nhật mua vài quả trứng vịt lộn rồi ra sân bóng ngồi tới tận khuya,  những ngày học thâu đêm đến sáng đi thi rồi hú nhau ra quán cà phê Bách Khoa làm vài sòng bài đã rồi mới về phòng, có những ngày đi chơi từ sáng đến tối say không biết gì như dịp bạn Tùng đến chơi từ đá bóng, bóng chuyền, nhậu thịt chó, bida rồi về chơi CS, chơi bài cho hết một ngày... Lúc ở phòng 509 ktx nhà 5, mỗi sáng ae hay nghe bài Khát vọng thượng lưu ấp ủ về một ngày mai, hy vọng rằng anh em ai cũng làm được những điều mà mình ấp ủ...Ôi cái tuổi với bao hoài bão và mơ mộng, anh em từng nói rằng sau này chúng ta gặp nhau sẽ toàn lái ô tô đến nhà hàng ăn nhậu và kể chuyện sinh viên, hy vọng anh em đều được như vậy nhé :D :D.
Thời sinh viên gặp gỡ và giao lưu với nhiều người bạn nhưng kỷ niệm nhớ mãi vẫn là những người ae ở cùng phòng của năm nhất Đại học. Minh Trí tài năng quê Sơn Hà Quảng Ngãi, Lưu yêu thể thai quê Đức Liên Vũ Quang Hà Tĩnh, Nguyên sống tình cảm xóm 10 Nghĩa Đồng Tân Kỳ Nghệ An, Minh Bêta yêu đời quê Thanh Mị Thanh Chương Nghệ An, Linh chăm với bao khát khao quê Quỳnh Diễn Quỳnh Lưu NA, Tùng thông minh vui tính quê Thạch Hà Hà Tĩnh, anh Sơn thông minh học giỏi quê Gio Linh Quảng Trị, mỗi người một miền quê, mỗi người một tính cách nhưng anh em ai cũng thông minh và hiền lành, chắc có lẽ vậy mà mình có duyên với nhau. Tuy quê khác nhau nhưng khi nghe đến làng xã hay bài hát, món ăn đến từ quê các bạn thì mình vẫn có cảm giác thân thuộc và gần gũi như là quê hương của mình. Những bài hát "Thanh Chương mời bạn về thăm" "Vũ Quang quê em" hay là "Nghĩa Đồng một góc trời quê" nó như là một phần trong sâu thẳm trái tim mình, mong một lần sẽ đến Thanh Chương ăn nhút, về Hà Tĩnh uống rượu Can Lộc cùng với những người bạn có duyên của mình.
Rồi ai cũng phải đi theo con đường của riêng mình, dù sao được gặp gỡ và ở cùng nhau là một cái duyên. Sẽ mai trân trọng và lưu giữ cái duyên này cùng anh em.

Read More

Giá trị của sự nghèo khó

Đây là câu chuyện cảm động có thật do một tiến sĩ của ĐH Harvard kể lại. Anh là An Kim Bằng. - Tiến sĩ An Kim Bằng (Jinpeng An), người Trung Quốc, tốt nghiệp toán học tại Đại học Harvard.


***


Ngày 5/9/1997, là ngày tôi rời gia đình đi nhập học ở Đại học Bắc Kinh, khoa Toán. Ngọn khói bếp dài cất lên từ trên nóc ngôi nhà nông dân cũ nát gia đình tôi. Người mẹ chân thập thễnh của tôi đang nấu mì sợi cho tôi, những bột mì này có được nhờ mẹ đổi năm quả trứng gà cho hàng xóm, chân mẹ bị thương vì mấy hôm trước, để thêm tí tiền cho tôi nhập học, mẹ đẩy một xe chất đầy rau từ thôn ra thị trấn, trên đường bị trật chân.


Bưng bát mì, tôi đã khóc. Tôi buông đũa quỳ xuống đất, xoa nắn chỗ chân sưng phồng lên to hơn cả cái bánh bao của mẹ, nước mắt rơi xuống đất…


Nhà tôi ở Thiên Tân, làng Đại Hữu Đới, huyện Vũ Thanh, tôi có một người mẹ tốt nhất thế gian tên là Lý Diệm Hà. Nhà tôi vô cùng nghèo khó.


Khi tôi ra đời, bà nội ngã bệnh ngay trên giường sưởi, tôi bốn tuổi, ông nội lại mắc bệnh hẹp khí quản và bán thân bất toại, những món nợ trong nhà lớn dần theo năm. Khi bảy tuổi, tôi được đi học, học phí là mẹ vay người khác. Tôi thường đi nhặt những mẩu bút chì bạn bè vứt đi, dùng dây buộc nó lên một cái que rồi viết tiếp, hoặc dùng một cái dây chun xoá sạch những cuốn vở bài tập đã viết, rồi viết lại lên đó, mẹ thương tôi đến mức, cũng có lúc đi vay vài hào của hàng xóm để mua vở và bút chì cho tôi.


Nhưng cũng có những khi mẹ vui vẻ, là khi bất kể bài kiểm tra nhỏ hay kỳ thi lớn, tôi luôn đứng đầu, toán thường được 100/100 điểm. Dưới sự khích lệ của mẹ, tôi càng học càng thấy ham thích. Tôi thực sự không hiểu trên đời còn có gì vui sướng hơn được học hành.


Chưa đi học lớp một tôi đã thông thạo cộng trừ nhân chia và phân số, số phần trăm; khi học Tiểu học tôi đã tự học để nắm vững Toán Lý Hoá của bậc Trung học Phổ thông; Khi lên trung học, thành phố Thiên Tân tổ chức kỳ thi vật lý của bậc Trung học, tôi là đứa học trò nông thôn duy nhất của cả năm huyện ngoại thành Thiên Tân được giải, một trong ba người đỗ đầu.


Tháng 6 năm đó, tôi được đặc cách vào thẳng trường Trung học số 1 danh tiếng của Thiên Tân, tôi vui sướng chạy như bay về nhà.


Nào ngờ, khi tôi báo tin vui cho cả nhà, mặt bố mẹ chất chứa toàn những đau khổ; bà nội vừa mất nửa năm, ông nội đang gần kề cái chết, nhà tôi đã mắc nợ tới hơn mười nghìn Nhân dân tệ rồi. Tôi lặng lẽ quay về bàn học, nước mắt như mưa suốt một ngày.


Đến tối, tôi nghe thấy ở ngoài nhà có tiếng ồn ào. Thì ra mẹ tôi đang định dắt con lừa con của nhà đi bán, cho tôi đi học, nhưng ba tôi không chịu. Tiếng ồn ào làm ông nội nghe thấy, ông đang bệnh nặng, trong lúc buồn bã ông đã lìa đời.


Sau lễ an táng ông nội, nhà tôi lại mắc thêm vài nghìn tệ tiền nợ nữa.Tôi không còn dám nhắc đến việc đi học nữa, tôi cất “Giấy báo nhập học” thật kỹ vào vỏ gối, hàng ngày tôi ra đồng làm việc cùng mẹ.


Sau hai hôm, tôi và ba tôi cùng lúc phát hiện ra: con lừa con biến mất rồi. Ba tôi sắt mặt lại, hỏi mẹ tôi:


- Bà bán con lừa con rồi à? Bà bị thần kinh à? Sau này lấy gì kéo, lương thực hoa màu bà đẩy xe tay nhé, bà tự cõng nhé? Bà bán lừa một hai trăm bạc liệu cho nó học được một học kỳ hay là hai học kỳ?


Hôm đó mẹ tôi khóc, mẹ tôi dùng một giọng rất dữ dội rất hung dữ để gào lại ba tôi:


- Con cái mình đòi đi học thì có gì sai? Nó thi lên được trường số 1 của thành phố nó là đứa duy nhất của cả huyện này đấy, tôi không thể để cho tiền đồ của nó bị lỡ dở được. Tôi sẽ dùng tay đẩy, dùng lưng vác, để cho nó đi học…


Cầm sáu trăm tệ mẹ vừa bán lừa, tôi thật sự chỉ muốn quỳ xuống dập đầu trước mẹ. Tôi đã thích được học quá rồi, mà còn học tiếp, thì mẹ sẽ khổ sở bao nhiêu, vất vả bươn chải thêm bao nhiêu?


Mùa thu năm đó tôi quay về nhà lấy áo lạnh, thấy mặt ba tôi vàng như sáp, gầy da bọc xương đang nằm trên giường sưởi. Mẹ bình thản bảo: “Có gì đâu, bị cảm, sắp khỏi rồi”. Ai ngờ, hôm sau tôi xem vỏ lọ thuốc của ba, thì thấy đó là thuốc ngăn ngừa tế bào ung thư phát triển. Tôi kéo mẹ ra ngoài nhà, khóc hỏi mẹ mọi chuyện là thế nào, mẹ bảo, từ sau khi tôi đi học, ba bắt đầu đi ngoài ra máu, ngày càng nặng lên.


Mẹ vay sáu nghìn tệ đưa ba lên Thiên Tân, Bắc Kinh đi khắp nơi, cuối cùng xác định là u nhu ruột bowel polyps, bác sĩ yêu cầu ba phải mổ gấp. Mẹ chuẩn bị đi vay tiền tiếp, nhưng ba kiên quyết không cho. Ông nói, bạn bè họ hàng đã vay khắp lượt rồi, chỉ vay mà không trả thì còn ai muốn cho mình vay nữa!


Hàng xóm kể với tôi: Mẹ dùng một phương pháp nguyên thuỷ và bi tráng nhất để gặt lúa mạch. Mẹ không đủ sức gánh lúa mạch ra sân kho để tuốt hạt, mẹ cũng không có tiền thuê người giúp, mẹ bèn gặt dần, lúa mạch chín chỗ nào gặt chỗ đó, sau đó dùng xe cải tiến chở về nhà, tối đến mẹ trải một tấm vải nhựa ra sân, dùng hai tay nắm từng nắm lúa mạch đập lên một hòn đá to…Lúa mạch trồng trên ba mẫu đất của nhà, một mình mẹ làm, mệt đến mức không đứng dậy nổi nữa thì mẹ ngồi xổm xuống cắt, đầu gối quỳ còn chảy máu, đi đường cứ cà nhắc…


Không đợi hàng xóm kể hết, tôi chạy như bay về nhà, khóc to gọi mẹ: “Mẹ, mẹ, con không thể đi học nữa đâu…”.


Kết quả, mẹ vẫn tống tôi lên trường. Tiền sinh hoạt phí mỗi tháng của tôi chỉ 60 đến 80 tệ, thật thảm hại nếu so với những người bạn học khác mỗi tháng có 200-240 tệ. Nhưng chỉ mình tôi biết, món tiền nhỏ này mẹ tôi cũng phải tằn tiện lắm, từ ngày đầu tháng đã dành từng hào từng hào, bán từng quả trứng gà, rau xanh lấy từng đồng từng đồng, có lúc dành dụm không đủ đã phải giật tạm vài đôi chục. Mà cha tôi, em trai tôi, dường như chẳng bao giờ có thức ăn, nếu nhà ăn rau cũng chẳng dám xào mỡ, chỉ chan tí nước dưa muối ăn qua bữa. Mẹ không muốn tôi đói, mỗi tháng mẹ chăm chỉ đi bộ hơn mười cây số mua mì tôm với giá bán buôn.


Rồi mỗi cuối tháng, mẹ vất vả cõng một túi nặng lên Thiên Tân thăm tôi. Trong túi ấy ngoài những gói mì tôm ra, còn có nhiều xếp giấy loại mẹ phải đi bộ ra một xưởng in ngoài thị trấn cách nhà 6km để xin cho tôi (đó là giấy để tôi làm nháp toán), cả một chai tương cay rất to, cải bẹ muối thái sợi, và cả một cái tông đơ để cắt tóc. (Cắt tóc nam rẻ nhất Thiên Tân cũng phải 5 tệ, mẹ muốn tôi dành tiền cắt tóc để mua thêm lấy vài cái bánh bao mà ăn).


Tôi là học sinh cấp 3 duy nhất của Thiên Tân đến cả rau ở bếp ăn nhà trường cũng không mua nổi, chỉ có thể mua vài cái bánh bao, mang về ký túc ăn cùng mì sợi khô hoặc chấm với tương ớt, kẹp dưa muối để ăn qua bữa. Tôi cũng là học sinh duy nhất không có giấy kiểm tra, chỉ có thể tận dụng giấy một mặt của xưởng in để viết bài. Tôi là đứa học sinh duy nhất chưa bao giờ dùng xà phòng, khi giặt quần áo tôi thường đi nhà bếp xin ít bột kiềm nấu ăn (alkali - chất kiềm, dùng để hấp bánh bao, làm bánh nướng, làm nước sôđa) là xong. Nhưng tôi chưa bao giờ tự ti, tôi cảm thấy mẹ tôi khổ cực cả đời, như người anh hùng chống lại đói khổ, làm con của người mẹ như thế tôi rất tự hào.


Hồi mới lên Thiên Tân, tiết học tiếng Anh đầu tiên khiến tôi ù cạc. Khi mẹ lên, tôi kể cho mẹ nghe tôi sợ tiếng Anh thế nào, ai ngờ mẹ chỉ cười bảo:


"Mẹ chỉ biết con là đứa trẻ con khổ cực nhất, mẹ không thích con kêu khó, vì chịu khổ được thì chả còn gì khó nữa".












Tôi hơi bị nói lắp, có người bảo, học tiếng Anh đầu tiên cần làm chủ được cái lưỡi của mình, bởi vậy tôi thường kiếm một hòn sỏi ngậm vào miệng mình, rồi gắng đọc tiếng Anh. Hòn sỏi cọ xát vào lưỡi tôi, có lúc máu chảy ra bên mép, nhưng tôi cố gắng để kiên trì. Nửa năm trôi qua, hòn sỏi nhỏ đã bị mài tròn đi, lưỡi tôi cũng đã nhẵn, tiếng Anh đã thành người giỏi thứ 3 của lớp. Tôi vô cùng cảm ơn mẹ, lời mẹ khích lệ tôi vượt qua khó khăn lớn trong học tập.


Năm 1996, lần đầu tiên tôi được tham gia cuộc thi Olympic tri thức toàn quốc khu vực Thiên Tân, đoạt giải Nhất môn Vật lý và giải Nhì môn Toán học, tôi được đại diện Thiên Tân đi Hàng Châu tham gia Cuộc thi Olympic toàn Trung quốc môn Vật lý.


"Đoạt lấy chiếc Cup giải Nhất toàn Trung quốc tặng mẹ, rồi lên đường dự Olympic Vật lý Thế giới!" Tôi không ngăn được nỗi khao khát trong lòng, tôi viết thư báo cho mẹ tin vui và mơ ước của tôi. Kết quả, tôi chỉ được giải Nhì, tôi nằm vật ra giường, không ăn không uống. Dù tôi là người đạt thành tích cao nhất trong đoàn Thiên Tân đi thi, nhưng nếu tính cả những khốn khổ của mẹ tôi vào, thì thành tích này không xứng đáng!


Tôi về trường, các thầy ngồi phân tích nguyên nhân thất bại cho tôi thấy: Tôi những muốn phát triển toàn diện cả Toán Lý Hoá, những mục tiêu của tôi quá nhiều nên sức lực tinh thần tôi phải phân tán rộng.


Nếu giờ tôi chỉ chọn một mục tiêu trước mắt là kỳ thi Toán, nhất định tôi thắng. Tháng 1 năm 1997, tôi cuối cùng đã giành chiến thắng tại kỳ thi Olympic Toán toàn Trung Quốc với điểm số tuyệt đối, lọt vào đội tuyển Quốc gia, cả mười kỳ thi kiểm tra ở đội tuyển tôi đều là người đứng đầu. Với thành tích đó, tôi được sang Argentina tham gia kỳ thi Olympic Toán quốc tế.


Nộp xong phí báo danh, tôi gói những sách vở cần chuẩn bị và tương đậu cay của mẹ lại, chuẩn bị lên đường. Giáo viên chủ nhiệm và thầy giáo dạy Toán thấy tôi vẫn mặc bộ quần áo thải của người khác cho, những thứ áo quần màu sắc chả đâu vào đâu, kích cỡ khác nhau, bèn mở tủ áo của tôi ra, chỉ vào những áo trấn thủ vá, những áo bông tay đã phải nối hai lần, vạt đã phải chắp ba phân, hỏi tôi:


"Kim Bằng, đây là tất cả quần áo của em ư?"


Tôi chả biết nói sao, vội đáp:


"Thầy ơi, em không sợ người khác chê cười! Mẹ em thường bảo, Phúc Hữu Thi Thư Khí Tự Hoa - trong lòng có sách vở tất mặt mũi sáng sủa, em mặc những thứ đồ này đi Mỹ gặp tổng thống Clintơn em cũng chẳng thấy ngượng".


Ngày 27/7, Olympic Toán học Thế giới lần thứ 38 chính thức khai mạc. Chúng tôi thi liên tục suốt năm tiếng rưỡi, từ 8 giờ 30 phút sáng tới 2h chiều. Ngày hôm sau công bố kết quả, đầu tiên công bố Huy chương Đồng, tôi không muốn nghe thấy tên mình; Sau đó công bố Huy chương Bạc, cuối cùng, công bố Huy chương Vàng, người đầu tiên, người thứ hai, người thứ ba là tôi. Tôi khóc lên vì sung sướng, trong lòng tự nói: “Mẹ ơi, con mẹ thành công rồi!”


Tin tôi và một người bạn nữa đoạt Huy chương Vàng kỳ thi Olympic Toán học ngay chiều hôm đó đã được Đài phát thanh Nhân dân Trung ương TQ và Đài truyền hình Trung ương TQ đưa. Ngày 1/8, chúng tôi vinh quang trở về, lễ đón long trọng được Hiệp hội khoa học Trung Quốc và Hội Toán học Trung Quốc tổ chức. Khi đó, tôi muốn về nhà, tôi muốn sớm gặp mẹ, tôi muốn chính tay tôi đeo tấm huy chương vàng chói lọi lên cổ mẹ… Hơn mười giờ đêm tối hôm đó, tôi cuối cùng đã đội trời đêm về đến nhà. Người mở cửa là ba tôi, nhưng người một tay ôm chặt lấy tôi vào ngực trước lại chính là mẹ tôi.


Dưới trời sao vằng vặc, mẹ tôi ôm tôi rất chặt…


Tôi lấy tấm huy chương vàng đeo lên cổ mẹ, khóc một cách nhẹ nhõm và sung sướng. Ngày 12/8, trường Trung học số Một của Thiên Tân chật ních người, mẹ được ngồi lên bàn Chủ tịch danh dự cùng với các quan chức Cục giáo dục Thiên Tân và các giáo sư toán học hàng đầu. Hôm đó, tôi đã phát biểu thế này:


"Tôi muốn dùng cả sự sống của tôi để cảm tạ một người, là người mẹ đã sinh và nuôi nấng tôi. Mẹ tôi là một người phụ nữ nông dân bình thường, nhưng những đạo lý mẹ dạy tôi nên người đã khích lệ tôi cả đời. Năm tôi học lớp 10, tôi muốn mua cuốn sách "Đại từ điển Anh-Trung" để học tiếng Anh, mẹ tôi không có tiền, nhưng mẹ vẫn nghĩ cách giúp tôi. Sau bữa cơm sáng, mẹ tôi mượn một chiếc xe cải tiến, chất một xe rau cải trắng, hai mẹ con tôi đẩy ra chợ huyện cách hơn bốn mươi km bán rau. Đến được chợ đã gần trưa, buổi sáng đó tôi và mẹ chỉ ăn hai bát cháo ngô nấu với khoai lang đỏ, lúc đó bụng đói cồn cào, chỉ mong có ai tới mua cho cả xe rau ngay. Nhưng mẹ vẫn nhẫn nại mặc cả từng bó, cuối cùng bán với giá 1 hào một cân. Hai trăm cân rau đáng lẽ 21 tệ, nhưng người mua chỉ trả 20 tệ.


Có tiền rồi tôi muốn ăn cơm, nhưng mẹ bảo nên đi mua sách trước, đó là việc chính của ngày hôm nay. Chúng tôi đến hiệu sách hỏi, giá sách là 8 tệ 2 hào 5 xu, mua sách rồi còn lại 1 tệ 7 hào 5 xu. Nhưng mẹ chỉ cho tôi 7 hào rưỡi đi mua hai cái bánh bột nướng, một tệ kia còn phải cất đi để dành cho tôi làm học phí. Tuy ăn hết hai cái bánh nướng, nhưng đi bộ tiếp 40km về nhà, tôi vẫn đói tới mức hoa mắt chóng mặt, lúc này tôi mới nhớ ra tôi đã quên không phần cho mẹ ăn một miếng bánh nướng nào, mẹ tôi chịu đói cả ngày, vì tôi mà kéo xe suốt 80km đường xa. Tôi hối hận tới mức chỉ muốn tát cho mình một cái, nhưng mẹ tôi chỉ bảo: "Mẹ ít văn hoá, nhưng mẹ nhớ khi nhỏ được thầy giáo dạy là, Golgi có nói một câu: Nghèo đói là trường đại học tốt nhất. Nếu con có thể tốt nghiệp trường đại học này, thì những trường đại học như Thiên Tân, Bắc Kinh con chắc chắn đều đỗ".


Khi mẹ nói thế mẹ không nhìn tôi, mẹ nhìn ra con đường đất xa xôi, cứ như thể con đường đất đó có thể thông tới tận Thiên Tân, đi thẳng tới Bắc Kinh. Tôi nghe mẹ bảo thế, tôi không thấy đói nữa, chân tôi không mỏi nữa…Nếu nghèo đói là trường đại học tốt nhất, thì tôi muốn nói rằng, người mẹ nông dân của tôi chính là người thầy giáo giỏi nhất của đời tôi”.


Dưới khán đài, không biết có bao nhiêu đôi mắt đã ướt đẫm, tôi quay về phía người mẹ tóc hoa râm của tôi, cúi người xuống kính cẩn…


~ST~

Read More