Cái vẩy mọc ngược của con rồng

Nguyễn Tiểu Ngộc Tam
(Tác giả gửi Blog Hahien)

Hồi giữa năm 2017, ông Võ Văn Thưởng cho biết đảng sẽ tổ chức trao đổi và đối thoại với các cá nhân có ý kiến và quan điểm khác với đường lối, chủ trương và quan điểm của đảng. Ông cho biết đang chờ ban bí thư thông qua văn bản hướng dẫn thực hiện việc này.

Thông báo của ông Thưởng tạo ra phản ứng khá sôi nổi trong dư luận với sắc thái rất khác nhau, từ vui mừng, hy vọng, dè dặt, thờ ơ…đến ngạc nhiên, nghi ngờ.

Người thì nghĩ ngay đến thành phần tham dự đối thoại, rồi có quan sát viên hay không; người thì đề xuất cách thức tổ chức cuộc trao đổi; người thì soạn sẵn các vấn đề nóng cần nêu ra; lại có người đặt thẳng luôn câu hỏi trong bài viết của mình, yêu cầu được trả lời ngay tắp lự v.v…

Từ ngày ông Thưởng báo tin đến nay đã được mấy tháng rồi. Chưa biết khi nào thì cuộc gặp gỡ trao đổi thảo luận ấy sẽ diễn ra.

Riêng mình chỉ nghĩ đơn giản rằng những chuyện đại loại như xã hội vốn đa nguyên, độc quyền thì sinh ra tha hóa, dân chủ và pháp luật là hai mặt của cùng một vấn đề, quyền sống quyền tự do quyền mưu cầu hạnh phúc là quyền tự nhiên của con người do tạo hóa ban cho, tam quyền phân lập là kết tinh trí tuệ của nhân loại về quản lý xã hội.

Còn nhà nước pháp quyền khác với nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở chỗ nào, kinh tế thị trường có định hướng hay không định hướng, rồi chuyện lấy dân làm gốc, dân chở thuyền và dân lật thuyền v.v… thì mình nghĩ các nhà lý luận của đảng và các bác được gọi là đối lập đều là những người đọc nhiều sách, đi nhiều nơi nên đều thông tỏ như nhau.Có khi những điều họ nghĩ đều giống nhau, nhưng ở vị thế khác nhau thì nói khác nhau và phải quyết chiến trên “mặt trận văn hóa tư tưởng” với nhau thôi.

Thiên “Thuyết Nan” của Hàn Phi cách đây hơn hai nghìn năm có viết rằng:

“Làm du thuyết khó, không phải ở chỗ tri thức của ta kém không biết nói gì, cũng không phải ta không có tài hùng biện để trình bày những điều ta biết…, mà khó ở chỗ ta không biết người đối diện với ta thích nghe gì, muốn nghe gì. Nếu họ nghĩ đến danh mà ta đem cái lợi ra thuyết thì họ cho ta là loại tư cách bỉ lậu, thấp kém mà xa lánh ta. Nếu họ chăm chăm nghĩ về lợi mà ta đem cái danh dự, luân lý thanh cao ra thuyết phục thì họ nghĩ ta là kẻ viển vông không hiểu thời thế, khi đó ngoài mặt thì họ tỏ ra lắng nghe nhưng bên trong họ bỏ ta khi ta vừa mới cất lời. Nếu họ nghĩ đến lợi mà ta đem chính cái lợi ra thuyết thì trong lòng họ dùng lời ta nói mà bên ngoài sẽ xa lánh ta”.

Khó thế đấy.

Nhưng nói như vậy không phải là có ý rằng cuộc tranh biện mà ông Thưởng đề xuất là không tác dụng gì. Nếu nó được phép diễn ra thì sẽ có tác dụng nâng cao hiểu biết cho những người đứng bên ngoài cuộc tranh luận này, giúp họ có cơ hội được quan sát, lắng nghe quan điểm của hai bên, nhận thức được đâu là chân lý, vì thế nó sẽ rất có tác dụng nâng cao dân trí.

Nếu được như vậy thì đây sẽ là một cuộc chơi cống hiến của cả hai bên và mình sẽ cổ vũ nhiệt liệt, nhưng với điều kiện là không có cái mà Hàn Phi ví là “cái vẩy mọc ngược” của “con rồng”.

Ông bảo “rồng là con vật hiền lành, có thể lấn lướt mà cưỡi, có thể đùa vờn, chọc ghẹo. Nhưng ở sau gáy nó có cái vẩy mọc ngược, hễ ai đụng tới cái vẩy ấy là nó cắn chết tươi.”

Hàn Phi trí tuệ siêu việt là thế, mà rồi cũng chết trong ngục tù của Tần Thủy Hoàng Đế. Cũng là bởi vì ông đã chạm vào cái vẩy ngược của nó.

N.T.N.T

Phần nhận xét hiển thị trên trang